Consulting and Educational Services
Orion mb
  boeken therapie

      dr. Martin Boot: Een e-mail uitwisseling met SKEPSIS

      Samenvatting: SKEPSIS zegt astrologie en alle andere in hun ogen pseudo-wetenschappen kritisch te volgen. Stof voor een interessante gedachtenwisseling wellicht.

      Over de ASTROTEST, deel 1 [zie skepsis.htm]


      Geachte Rob Nanninga,

      Het doet me genoegen dat we wat gedachten kunnen uitwisselen over uw artikel Astrotest. Het is in mijn opvatting een prima artikel, het is heel geschikt om te laten zien in wat voor wespennest je je steekt als je je laat afleiden van feiten.

      De kunst is, eerst een gemeenschappelijk uitgangspunt te vinden waarover we het eens zijn. Ik ben van mening dat u wel degelijk iets heeft aangetoond dat feitelijk juist is in uw onderzoek, maar ik ben eveneens van mening dat u meent iets anders te hebben aangetoond dan wat ik zie als feitelijk juist.

      Uw alternatieve voorstel [ juiste toewijzing van de horoscoop ] vind ik heel zinnig, maar overbodig, want u heeft in feite al aangetoond dat de personen die zich voor dit soort spelletjes aanmelden, niet boven de toevalskans zullen uitkomen op de test.

      Inderdaad, dit is een analogiebesluit aan mijn kant, maar toegestaan, want dit onderwerp is al zo uit en te na onderzocht dat we het rustig mogen boeken als feit in onze wetenschappelijke botaniseertrommel.

      Wetenschap als eeuwige herhaling van dezelfde vraag- en antwoordconstellaties lijkt me niet echt creatief. Dus: geef uzelf toch het crediet dat u verdient. Waarom zouden we nu nog eens en nog eens gaan herhalen wat Dean/Mather al in hun monumentale Recent Advances in Natal Astrology [1977!!] hebben gepubliceerd en aangetoond; niet als sweeping statement, maar gewoon volgens de spelregels van statistische validatie etc.

      Waar zoeken we onze gemeenschappelijke basis? In mijn vorige mails duidde ik een eerste punt al aan: We zullen het eens moeten worden over het verschil tussen astrologie en astrologen.

      In antwoord op mijn opmerking:

        >>Een ander verhaal is natuurlijk of een bespreking van astrologen en hun praktijken ook iets zegt over astrologie, nog een denkfout wellicht. Stel dat u - het zal best mogelijk zijn - een paar slecht functionerende medici vindt, is dan de conclusie geoorloofd dat de medische wetenschap geen wetenschap is?<<

      "Astrologie is wat astrologen doen, lijkt me." luidt uw antwoord daarop.

      U vindt dus dat "medische wetenschap is wat medici doen". Kort gezegd: Medisch handelen is identiek aan medische wetenschap.

      U komt hopeloos in de problemen als u op grond van een dergelijke definitie onderzoek wilt doen. Immers, u verklaart alle doen van medici tot wetenschap, en komt in de klem wanneer twee medici van methode verschillen. Althans als je uit je studie van "medisch handelen" conclusies wilt trekken over de medische wetenschap.

      Wie uw uitgangspunt kiest, komt voor het volgende dilemma te staan: Hij moet medische wetenschap definiëren als de verzameling van alle methoden die door alle zich medicus noemende personen worden gehanteerd, of hij moet iedere verschillende methode tot aparte medische wetenschap verklaren.

      In het laatste geval zijn er zoveel medische wetenschappen als er verschillen van methode zijn. In dat geval is geen onderzoek meer mogelijk dat gebruik maakt van de statistiek.

      Bij uw definitie van astrologie komt u voor hetzelfde dilemma te staan: Astrologie is dan ofwel de verzameling [=optelsom] van alle methoden en technieken die iedereen gebruikt die zich astroloog noemt, of er zijn zoveel astrologieën als er verschillende "astrologen" zijn.

      In beide gevallen valt uw astrotest om, want in beide gevallen bent u verplicht alle verschillende methoden die door "astrologen" worden aangereikt te onderzoeken, tenminste als u uitspraken over de astrologie wilt doen. Evident is dat u dat niet heeft gedaan. Ofwel: uw onderzoek gaat over EEN bepaalde techniek die wordt toegepast door personen die zich astroloog noemen. Die techniek alsmede de claims VAN DEZE PERSONEN onderwerpt u aan een onderzoek in uw astrotest.

      Kortom: astrologie is NIET dat wat astrologen doen of u moet bereid zijn iedere op dat gebied relevante handeling van iemand die zich astroloog noemt tot wetenschap te verklaren. Doet u dat, dan is er direct ook geen onderzoek meer mogelijk, en wie uw artikel goed leest, ziet ook dat men onmiddellijk geprobeerd heeft dit zwakke punt in uw nadeel uit te buiten.

      Als we het op dit punt eens worden, kunnen we een stap verder gaan bij het uitvinden van een gemeenschappelijke basis en bij de beantwoording van de vraag welke harde feiten uw Astrotest op tafel legt, en welke niet. Kortom: het onderscheid tussen dat waar iemand niet langs kan die wil nadenken en de bijkomstigheden waarop verwarring gewekt kan worden waardoor uw ontdekking in de mist verdwijnt. Daarna volgt hopelijk een discussie over wat het ontdekte feit betekent.

      Mochten we het op dit punt [astrologie is niet gelijk astrologen] niet eens worden dan stopt de discussie al in een vroegtijdig stadium, omdat we dan langs elkaar heen zouden gaan praten. Zonde van ons beider intelligentie en werkkracht.

      Met vriendelijke groet, Dr M Boot



      Geachte Rob Nanninga,

      Dank voor uw reactie. Eerst nog wat misverstanden uit de weg werken.

      U schrijft:

        "Ik heb de deelnemers van te voren beloofd dat ik hun namen niet openbaar zal maken, maar ik kan u verzekeren dat het niet allemaal tweederangs figuren waren (zeker niet in hun eigen ogen).""

      Wat doet het nu ter zake, wie er aan hebben deelgenomen? Maakt dat de uitslag minder duidelijk?

      Dan de toevoeging over de rang die de figuren innamen. Ik hoop dat u zich herinnert dat ik niet onder de indruk ben van autoriteitsargumenten. Die argumenten hebben geen enkele bewijskracht. Ze passen meer aan de borreltafel dan in een goed betoog. U onderzoekt het waarheidsgehalte van bepaalde uitspraken; u wilt niet bewijzen dat iemands functie of bekendheid correleert met de juistheid van de uitspraken die iemand doet.

      Mij interesseert de vraag wat de betekenis is van wat u gevonden heeft in uw onderzoek. Daarvoor moeten we eerst vaststellen wat u gevonden heeft en wat niet.

      Discussie over de deelname aan uw test is alleen van belang wanneer het gaat over de representativiteit van uw steekproef. Voor dat evenwel bepaald kan worden moet u wel zo helder mogelijk definiëren waaraan uw populatie moet voldoen

      U schrijft:

        "Is er een reden om te veronderstellen dat juist de astrologen die betrouwbare informatie uit een horoscoop kunnen halen niet aan een test (geen spelletje!) willen meewerken? "

      Ja, die reden is er. Ik zal u laten zien dat u voor uw soort onderzoek alleen maar proefpersonen krijgt die opleveren wat u gevonden heeft, en wat ook de originatoren van dit soort onderzoek Dean/Mather gevonden hebben. Laten we voor de goede orde eerst vaststellen wat u gevonden heeft.

      U schrijft:

        "Mijn test heeft uitgewezen dat de deelnemende astrologen en astrologiebeoefenaars geneigd waren hun vermogens sterk te overschatten. "

      Bingo! Juist, correct, niets op af te dingen. U zou evenwel "astrologen " moeten vervangen door "personen die zich in dit onderzoek astroloog noemen" en "astrologiebeoefenaars" door "personen die zich beschouwen als astrologiebeoefenaars".

      Op dat moment heeft u een stelling die niet meer onderuit gehaald kan worden.

      Wat betekent deze uitslag van uw test?

      Uw stelling is kort gezegd: "astrologen kunnen wel/niet horoscopen toeschrijven aan de juiste persoon".

      Stel nu dat die stelling nergens op slaat, behalve dan op de pretenties van een groep mensen, is dan niet voorspelbaar dat eruit komt dat de deelnemers aan uw test hun vermogens sterk overschatten?

      Laten we daarom eerst eens onderzoeken hoe het zit met die pretenties.

      U schrjft:

        " .......astrologen doen uitspraken zoals: Mars in Ram geeft een sterke dadendrang, tomeloze inzet en veel enthousiasme, de neiging om steeds op iets nieuws af te stormen zonder het eerdere werk af te maken. Volgens Karen Hamaker-Zondag (1996) kan een astroloog 'deze dingen met grote stelligheid zeggen (tenzij de rest van de horoscoop dat natuurlijk al te sterk tegenspreekt). Deze kenmerken zullen duidelijk naar voren komen.'

      Uw populatie bevatte [uitsluitend!] personen die deze stelling volledig onderschrijven, daar hoeven we niet aan te twijfelen. Dit citaat kan worden gebruikt om te destilleren welke opvatting er over astrologie onder zit. Astrologie zou een serie vaststaande en volstrekt eenduidige uitspraken genereren. De horoscoop is a.h.w. een data base die je maar hoeft te raadplegen om een vaststaand persoonsprofiel te krijgen.

      Een stap verder is: laat een computer het werk doen, immers het is een koud kunstje om al die vaste kenmerken op te slaan in een data base en te laten zoeken via een horoscoopprogramma.

      Als u dit aan de deelnemers van uw test voorstelt zult u sterke protesten horen. Deze protesten zijn niet terecht, voor iemand die de stelling in het citaat onderschrijft., want wanneer het werkelijk zo is als in de basisistelling in uw citaat wordt beweerd , dan is er geen speld tussen te krijgen.

      Als we nu eens kritischer naar de tekst kijken, wellicht vinden we dan ook een aanwijzing voor een oplossing van het probleem.

      In de tekst wordt gesproken van "Mars in Ram" en dan wordt gesteld dat "Mars in Ram" iets "geeft" en wat het geeft is een karakter- of gedragsbeschrijving.

      Laat dat nu eens tot je doordringen: wat een uiterst merkwaardig verhaal. Een klomp steen in een niet bestaande sterrenconstellatie in de verre luchten treedt op als gulle gever en wat reikt hij me aan? "een sterke dadendrang , een tomeloze inzet ...." en o wee, als ik het er niet mee eens ben dat dat zo is, want dan komt er een "astroloog" die dat met grote stelligheid op me af zal vuren [ om in de Mars stemming te blijven].

      U bent een nuchter wetenschapsman en toch slikt u deze onzin als basis voor een serieus onderzoek? Gaat er een belletje rinkelen over uw populatie?

      De deelnemers aan uw onderzoek zijn dat niet de uitverkorenen die met grote stelligheid dit [ en nog VEEL meer] zomaar mogen beweren? Verbaast het u echt dat u geen mensen krijgt die op een andere manier met astrologie omgaan als u dit als uitgangsstelling van uw onderzoek neemt? Als het antwoord ja is: kan ik alleen maar verbaasd staan.

      Terug naar het citaat voor een andere mogelijkheid.

      Mars in Ram: wat wordt er bedoeld? Een klomp draaiende steen? Nee, daarvoor moet je bij astronomen zijn. Dus: Mars in Ram, zowel "Mars" als "Ram" als "in", dat zijn SYMBOLEN, geen direct waarneembare lichamen. En nu zijn we bij de astrologie aangeland.

      Wat zijn symbolen? Een vraag die hier niet hoeft te worden beantwoord, maar wel: hoe functioneren symbolen van dit soort? Hebben ze EEN enkele volstrekt vaststaande betekenis? Nee, natuurlijk niet, want dan had je de symbolen niet nodig.

      Begrijpt u: de stelling die ten grondslag ligt aan uw onderzoek is onjuist; uw bewering dat astrologen harde uitspraken doen is onjuist. O zeker er zijn veel mensen die onder de vermomming "astrologie" harde, stellige uitspraken doen en zichzelf van alles toeschrijven. Dat nu zijn de mensen die zich lenen voor de "spelletjes" en natuurlijk komt er uit dat de uitspraken niet kloppen, maar dat wisten we vooraf ook al.

      U schrijft:

        "Ik denk niet dat ik ergens heb beweerd dat ik de astrologie of een bepaalde astrologische hypothese heb getest. Ik heb alleen gekeken of er astrologen te vinden zijn die een reeks horoscopen aan de juiste personen kunnen koppelen. Het maakte mij daarbij niet uit wat voor astrologische methoden er werden gebruikt."

      Er is verschil tussen een hypothese en een methode. Het lijkt er veel op dat u die twee zaken losjes door elkaar haalt, ook in uw artikel, maar dit terzijde.

      Gezien het bovenstaande kan tweeërlei worden geconcludeerd: Er zijn GEEN astrologische methoden gebruikt door de deelnemers aan uw onderzoek en DAARDOOR heeft u ook de astrologen die u zocht niet gevonden. U kunt niet met begrippen als horoscopen e.d. werken zonder te weten wat dat inhoudelijk is. Dat de personen in uw onderzoek en ook personen die veel over het onderzoeken van astrologie etc. schrijven, dezelfde fouten maken, doet in dit verband weinig ter zake.

      Het is ook een fictie dat u geen hypothese heeft getest. U heeft zelfs aan astrologie een hypothese toegeschreven die niet astrologiae is. Oftewel: u houdt uzelf op slimme wijze voor de mal. Zonder het te weten wellicht. [net als overigens uw proefpersonen] Misschien bent u te veel afgegaan op wat men beweert over astrologie en astrologen.

      Het zou dan ook beter geweest zijn als uw onderzoek de titel had: "Wat wordt er beweerd over astrologie en hoe zinnig zijn die beweringen?" In dat geval had u het recht gehad te zeggen: met astrologie heb ik niets te maken, want daar gaat mijn onderzoek niet over. Nu zegt u: met astrologie heb ik niets te maken, maar trekt wel vergaande conclusies over astrologie en de beoefenaars van astrologie.

      Zo beweert u b.v. in uw artikel dat astrologie een geloof zou zijn. Ik weet het, er zijn er meer, er zijn zelfs ontroerende verhalen van bekeerlingen etc. Met astrologie heeft het allemaal weinig te maken, meer met folklore en een lange traditie, die het duidelijkst wordt verwoord in onze dagen door de EO en sommigen in uw kring.

      Terug naar de wetenschappelijke discussie:

      De mythe dat je niets van een onderwerp hoeft af te weten om het te kunnen onderzoeken is vergelijkbaar met de mythe van de "astrologen" in uw populatie over hun vermogen tot feilloze toewijzing.

      Zoals ik al zei: de personen die zich voor dit soort spelletjes aanmelden, scoren niet boven de toevalskans, het maakt niet uit wat voor image ze hebben opgebouwd in de buitenwereld. [ autoriteitsargument geldt niet ]

      Ofwel: Uw conclusie geldt alleen voor de populatie die u gebruikt heeft, de generalisatie[s] die u eraan vastknoopt hebben pas kans op geldigheid wanneer u uw variabelen "astrologen", "betrouwbare informatie" en "horoscoop" exact heeft gedefinieerd. Dat ontbreekt evenwel in uw artikel.

      De rest van deze e-mail gebruik ik om vanuit verschillende invalshoeken hetzelfde te adstrueren:

      U schrijft:

        "Stel dat je een bak met ballen hebt waaruit je willekeurig 44 ballen trekt die allemaal rood blijken te zijn. Dan is de kans dat er 10 procent groene ballen in de bak zitten, kleiner dan 1 procent. Omdat ik geen reden heb om aan te nemen dat astrologen die mijn test met goed gevolg hadden kunnen doorstaan (groene ballen) niet wensten deel te nemen, en omdat de resultaten van enkele doorgewinterde professionals niet beter waren dan die van astrologen of astrologiebeoefenaars met minder ervaring, mag ik veronderstellen dan minstens 90 procent van de Nederlandse astrologiebeoefenaren niet in staat is om zeven mensen aan de hand van hun geboorte- horoscopen van elkaar te onderscheiden."

      Ik kan het u nog sterker vertellen: Door uw onderzoeksopzet heeft u uw bak met uitsluitend rode ballen gevuld; hoe groot zou de kans nu zijn dat er een groene uitkomt?

      Uw generalisatie is dus niet geoorloofd. U mag het wel veronderstellen, maar dat komt op hetzelfde neer als dat u ook mag veronderstellen dat Ajax de wereldbeker wint dit jaar of wat er allemaal nog meer te veronderstellen is. Wetenschappelijk verantwoord lijkt het me evenwel niet.

      U zult begrijpen dat uw fout zit in "astrologiebeoefenaren"; als u niet weet wat astrologie is en in het verlengde daarvan niet weet welke uitspraken wel en niet gedaan kunnen worden op grond van astrologie, bent u niet in staat uw doelgroep te definiëren; u bent dan afhankelijk van reclamefolders etc. en moet iedereen accepteren die zich meldt op uw advertentie; epitheta als "doorgewinterde" doen niet ter zake in een wetenschappelijk verslag, ze spreken immers een oordeel uit.

      Boeiend is uw opmerking dat u geen reden had om aan te nemen

        " dat astrologen die mijn test met goed gevolg hadden kunnen doorstaan (groene ballen) niet wensten deel te nemen"

      Kunt u ook aangeven hoe u tot deze veronderstelling komt? En heeft u gezien het bovenstaande nog steeds geen enkele reden om aan te nemen dat u dit soort astrologen niet zult aantrekken met een onderzoeksvoorstel als het uwe?

      U zult begrepen hebben dat ik op grond van mijn kennis van zaken geen reden heb om aan te nemen dat astrologen die weten wat ze met astrologie wel en niet kunnen doen, zich lenen voor dit soort onderzoek. Zoals ik u al zei: wie zich voor dit soort spelletjes leent ... Ik ga nog een stap verder: wie zich wel aanmeldt heeft zich gediskwalificeerd als kenner over wat je met astrologie wel en niet kunt doen.

      U schrijft:

        "Ik beschouw astrologie sowieso niet als een wetenschap"

      Heeft u misschien naast uw beschouwing ook argumenten die u kunt relateren aan uw definitie van wetenschap? Heeft u los van een taxonomie, zich ook verdiept in astrologie, zodat u weet wat het is, of bent u nog steeds van mening dat astrologie is wat astrologen [whowever they may be ] doen?

      Stel nu, dat u niet weet wat astrologie is, ligt het dan niet voor de hand dat u niet kunt beoordelen of u wel ter zake doend onderzoek verricht?

      Zou het niet mogelijk zijn dat uw deelnemers dezelfde denkfout maken als u om het zo maar eens te zeggen?Zij beweren onzin en u gaat de onzin controleren, om tot de ontdekking te komen dat het onzin is. U maakt de denkfout doordat u niet weet wat astrologie is, ergo zij maken de denkfout, doordat .... Beide in hetzelfde bootje en elkaar achteraf maar vliegen afvangen. U heeft het meegemaakt, maar wilt alweer een nieuwe test ontwerpen.

      Misschien leest u eens mijn artikel over de meerduidigheid van astrologie; het verscheen in AinO in 1987.

      Een paar chargerende voorbeelden:

      • beeld1: een gedachtenexperiment:
        • situatie 1: U weet niets van natuurkunde.

          Stel dat morgen "de meeste "profvoetballers, waaronder ook prominenten als RdB en Luis Figo maar ook Berlusconi de machtige VOORZITTER van AC Milan, beweren dat een vierkanten bal beter rolt dan een ronde, gaat u dat dan onderzoeken?

          Natuurlijk: u weet niets van natuurkunde en voor uw onderzoek is dat ook niet nodig. Daarvoor is immers alleen een heldere uitspraak nodig!? Daarbij worden de uitspraken ook nog eens gedaan door erkende vakmensen, heus niet de minsten, althans in hun eigen ogen. [ ik hoop dat u uw redenering herkent]

        • situatie 2: U weet wel iets van Natuurkunde en noteert dat de uitspraak werd gedaan op 1 april.

          De uitspraak is nog steeds even helder en voldoet aan al uw voorwaarden. Gaat u tot onderzoek over? Of komt u tot de ontdekking dat er een uitspraak gedaan wordt die je met natuurkundige kennis als onzin kunt ontmaskeren, waarbij u ook nog eens kunt concluderen dat al die goede voetballers en machtige bestuurders geen verstand van zaken hebben als het om natuurkundige wetten gaat of u heeft gevoel voor humor [ ik mis het in de discussie over de astrotest] en ontdekt de kalenderdatum.

        Wellicht vindt u dit te duidelijk om als argument te laten gelden. Daarom het volgende: U schrijft:

          "In de medische wetenschap is het gebruikelijk een bepaald middel of een bepaalde therapie dubbelblind te testen."

        Volkomen juist: Stel nu dat een groepje medici [waaronder die van grote faam] beweren dat een hondendrol het ideale middel is tegen BSE, zou u dat dan dubbelblind gaan testen, met het argument, ik weet niets van de medische wetenschap, maar hier heb ik een uitspraak van medici, dus een ter zake doende uitspraak?

        Hondendrol heb ik gebruikt om te chargeren. U kunt hopelijk zelf een middel invullen, waarvan o.g.v. medische kennis vooraf kan worden vastgesteld dat het geen zin heeft om dubbelblind te testen of althans de gedachtensprong maken dat dit mogelijk zou zijn.

        Ofwel: als u niet weet wat astrologie is, hoe kunt u dan relevant onderzoek doen over astrologische uitspraken? Hoe kunt u - en daar gaat het me om - bepalen wat relevante uitspraken zijn als het over astrologie of horoscopen gaat? Gaat u ook de uitspraken testen die een willekeurige gebruiker van geneesmiddelen over de werkzaamheid ervan doet, als hij een witte jas aantrekt en zegt dat hij medicus is? Of test u de middelen die via wetenschappelijke deductie worden aangeboden?

        U zult begrijpen dat ik argumenten genoeg heb om te concluderen:

        Uw onderzoek heeft inderdaad opgeleverd wat u zelf als volgt formuleert:

          "Mijn test heeft uitgewezen dat de deelnemende astrologen en astrologiebeoefenaars geneigd waren hun vermogens sterk te overschatten."

        Niet minder, maar ook niet meer; in uw artikel lijkt het wel of u aanneemt dat uw ontdekking maar EEN betekenis kan hebben; ik heb u een andere gesuggereerd, die m.i. plausibeler is.

        Ook heeft uw onderzoek opgeleverd dat u andere astrologiebeoefenaars niet heeft kunnen vinden. Dat is juist, maar u kunt daaruit niet de conclusie trekken of daarmee de suggestie wekken dat ze niet bestaan. U kunt zich niet voorstellen dat ze zich niet aanmelden voor wat u noemt een "faire test". Wellicht komt dat een beetje door bedrijfsblindheid aan uw kant. In ieder geval heb ik u een paar suggesties aan de hand gedaan die dit verschijnsel enigszins kunnen verklaren.

        Tot slot: in het volgende citaat blijkt dat we het eens zijn, als je werkelijk goed leest wat er staat:

        [nogmaals een gedeelte van het citaat dat ik boven gebruikte]

        U schrijft:

          " .......astrologen doen uitspraken zoals: Mars in Ram geeft een sterke dadendrang, tomeloze inzet en veel enthousiasme, de neiging om steeds op iets nieuws af te stormen zonder het eerdere werk af te maken. Volgens Karen Hamaker-Zondag (1996) kan een astroloog 'deze dingen met grote stelligheid zeggen (tenzij de rest van de horoscoop dat natuurlijk al te sterk tegenspreekt). Deze kenmerken zullen duidelijk naar voren komen.'

          Zo'n stelling kun je onderzoeken door een groep mensen te verzamelen met Mars in Ram en deze te vergelijken met een controlegroep. "

      Dat is juist en ik kan u voorspellen wat er uit komt: niet bewijsbaar, niet verifieerbaar, de kenmerken zullen NIET duidelijk naar voren komen. Dat is ook uit en te na onderzocht. Het is dus een feit dat deze stelling niet waar is. Daarover zijn we het volledig eens.

      Nu we dit feit hebben vastgesteld, komt de interessante vraag:

      Wat betekent dat?

        Er zijn minstens twee mogelijkheden:
        • a: Wat astrologen beweren is onzin.
        • b: Astrologie laat dit soort uitspraken niet toe [en wie dit soort uitspraken doet, mist dus een essentie van de astrologie]

      Aangezien u duidelijk maakt dat kennis over wat astrologie is volgens u in dit geval irrelevant is, kiest u betekenis a [ al dan niet wolliger of voorzichtiger of feller geformuleerd].

      Aangezien ik wel weet welke uitspraken astrologie toestaat, kies ik mogelijkheid b.

      Uw voorraad uitspraken die getest kan worden zal nooit opraken. Waarom u toch beter geen conclusies over astrologen en astrologie in het algemeen kunt trekken op grond daarvan kunt u nalezen in het genoemde artikel over de meerduidigheid van astrologie.

      U schrijft op grond van al uw overwegingen:

        "Daarom heeft de astrologie die zij bedrijven niets met wetenschap te maken."

      Inderdaad maar laten we wel heel precies zijn: DE ASTROLOGIE DIE ZIJ BEDRIJVEN heeft niets met wetenschap te maken, niet met het soort wetenschap waar u het over heeft, evenmin met het soort wetenschap waar astrologie onder valt.

      Met vriendelijke groet, Dr M Boot



      Naar Over de Astrotest, deel 2



      Dr M Boot

      • bestudeert met grote toewijding al meer dan 30 jaar de esoterische technieken. Hij schreef wat astrologie betreft tot nu toe:
        • 9 boeken, een ervan wordt internationaal verspreid [ zoek in een zoekmachine internationaal naar "Martin Boot"];
        • tientallen wetenschappelijke en populairwetenschappelijke artikelen;
        hij heeft op zijn Akademie Nevash tientallen beroepsastrologen opgeleid.
      • heeft nooit zijn bescheidenheid tegenover de esoterische technieken verloren, integendeel hoe dieper hij erin doordringt en hoe meer hij ze toepast, hoe intenser zijn sprakeloze verwondering

      © Dr Martin Boot, 2001

      Naar andere artikelen


Indexalg Terug naar Index

Published by ORION mb .
Copyright 2000 ORION mb . All rights reserved.
Information in this document is subject to change without notice.

Orion \O*ri"on\, constellatie van 6 Gemini tot 2 Cancer en 13 Zuid tot 24 Noord van de equator, in de winter fonkelend zichtbaar voor iedere aardbewoner.